
Bugün Türkiye’nin önemli bir doğal mirasından bahsetmek istiyorum; Çıldır Gölü.
Çıldır Gölü 12 Temmuz 2019’da, 30829 sayılı resmi gazetede Cumhurbaşkanlığı tarafından ‘’ Korunması gereken hassas bölge ‘’ olarak ilan edildi.
Ben Çıldırlıyım. Orta öğrenimime Kars’ta devam ediyordum. O yıllarda yollar kapanıyordu. Kars -Çıldır arası 90 kilometredir. Kış yarıyıl tatilinde çıldıra gitmek için yolun 18 kilometresini göl üstünden atlı kızaklarla kestirme geçerdik. Böylece yolumuz 10 kilometre kısalıyordu.
Çıldır gölünün adı, Çıldır eski belediye başkanı rahmetli Ercan Şirin’in Göl festivalini başlatması ile daha sık duyulmaya başlandı.
Çıldır Gölü volkanik olaylara bağlı olarak lav akıntısı meydana gelmiş doğal bir göldür. Gölün meydana gelmeye başlama süreci Tersiyer döneminde başlamıştır. Tersiyer, üçüncü zaman olarak adlandırılan ve günümüzden 65 milyon yıl önce gerçekleşmeye başlayan jeolojik devirdir.
Gölün en büyük Adası Akçakale adasıdır. Bu ada da, Paleolotik çağ (Taş devri) den kalan Dolmenler (Taşlıdamlar) bulunmaktadır. 2003 yılı göl festivalinde dolmenler ve adadaki tarihi yapıyı meydana çıkarması için, Erzurum Üniversitesinden Prof. Dr. Alpaslan Ceylan ile anlaştım. İstanbul Üniversitesi Araştırma vakfından kaynak sağladım. 2004 ve 2005 yılında çok sayıda bilim adamı araştırma yaptı ve sonuçlar “Doğunun Sönmeyen Yıldızı Akçakale ve Çıldır Araştırmaları” kitap halinde yayınlandı. Şimdi bu dolmenlerin kaçak kazı yapanlar tarafından maalesef kısmen tahrip edildiğini öğrendim.
Çıldır gölü, UNESCO kriterlerine göre ‘’ Üstün Doğal bir Fenomeni veya İstisnai bir doğal Güzelliğe ve estetik öneme sahip alanlar ‘’ içindedir. Bu kriterlere sahip olması ile UNESCO Dünya Miras Listesine aday olabiliyor. Eğer Gölü Dünya Miras listesine koydurabilirsek ünü Türkiye sınırlarını geçer.
2022 yılında, Çıldır gölünün Dünya Kültür Mirası adaylığı için, ben, Ardahan eski rektörü Ramazan Korkmaz ve Emekli Korgeneral Alpaslan Erdoğan bir girişim grubu oluşturduk. O zamanki Unesco Türkiye Milli Komisyonu Başkanı sayın Prof. Dr. Öcal Oğuz ‘la görüştük.
8 Şubat 2022 tarihinde, biz girişim grubu, Çıldır Belediye başkanı sayın Yakup Azizoğlu ve ilgili sivil toplum kuruluşları Çıldır Gölü’nün UNESCO tarafından Dünya miras listesine aday gösterilmesi için talepte bulunduk.
Dilekçe ekinde Çıldır Gölü için yapılmış tüm bilimsel araştırmaları, biyoçeşitliliklerini ve haritaları ekledik.
Bu talebimizi o zamanki Ardahan valisi Sayın Hüseyin Öner üst yazı ve olumlu görüş ile ilgili bakanlığa bildirdi. Sonrasında vali Sayın Hayrettin Çiçek’de Çevre Bakanlığından yazının akıbetini sordu, ‘’Araştırma ve Değerlendirme şube Müdürlüğünde beklemektedir ‘’ şeklinde cevap geldi. Muhtemeldir ki, bu talebimiz için önce bakanlık inceleme yapacak sonra Unesco’ya gönderecektir.
Çıldır gölü ve çevresinin düzenlemesi için milletvekilliğim sırasında Avrupa Birliği Fonundan 2 milyon Euro almıştım. Paranın çıktığını O zaman ilgili bakan sayın Zafer Çağlayan Mecliste kulise gelerek bana haber vermişti. Zafer Çağlayan’ın o gün istifasından sonra, zamanki valilik bu fonu kayak merkezine aktarmayı uygun bulmuştu.
Çıldır İlçedir ama savcı, hâkim, mahkeme yoktur. Çünkü suç oranı düşük veya yoktur. Halk önceden hâkim ve savcıların boş oturduğunu anlatır.
Çıldır gölü ile ilgili yazı yazmamı, Ardahan valisi Sayın. Mehmet Fatih Çiçekli‘nin bir imza töreninde ‘’Çıldır için çıldırıyorum‘’ demesi tetikledi.
Önceki vali sayın. Hayrettin Çiçek ve bugünkü vali sayın Mehmet Fatih Çiçekli, Ardahan ve çıldır için bir şans oldu.
Çıldır da önce görev yapan tüm Kaymakamlar ve Belediye Başkanları, göl festivali, buz festivali gibi faaliyetlerle Çıldırın tanıtımına katkıda bulundular.
Bugün de Kaymakam Sayın. Barış Aytürk ve Belediye başkanı sayın. Yakup Azizoğlu’nun çalışmaları, siyaset üstü sivil toplum kuruluşlarının da desteği ile Çıldır’ın ve Çıldır Gölü’nün layık olduğu statüye ulaşmasında etkili olacaktır.
Yayınlama 22 Mayıs 2026
Yayın Köşe Yazıları, Son Köşe Yazıları, vitrin, vitrin2, Yeni Çağ
