TÜİK, haziran ayı finansal yatırım araçları getiri oranlarını açıkladı.
BİST 100 endeksi, TÜFE ile indirgendiğinde yıllık yüzde 14,34 ve bu sene 6 aylık yüzde 7,16 oranı ile finansal yatırım araçları içinde en yüksek reel getiriyi sağladı.
BİST’ 100 önceki yıllarda reel kayıp getirmişti. Geçen sene Haziran 2025’te yıllık olarak TÜFE’ye göre yüzde eksi 33,48 oranında reel kayıp getirmişti.
Son bir yılda, sıcak para girişi oldu ve bunun bir kısmı borsaya gitti.
Bu sene son altı ayda borsada işlem gören hisselerin yüzde 42’si geriledi. Yüzde 8’ide yüzde 100 üzerinde getiri sağladı.
Son aylarda TÜFE‘de iniş durdu ve tersine birkaç puan arttı. Reel faizlerin eksi olacağı beklentisi, borsaya talebi artırdı.
Reel sektörde büyüme oranının düşmesine rağmen borsanın artması, aynı borsanın reel sektörü temsil etmediğini gösteriyor. Borsa finansal beklentiler ve portföy hareketleriyle ayrı bir kulvarda hareket ediyor.
MEVDUAT Faizi, TÜFE’ye göre;
- Yıllık brüt olarak yüzde 2,04 oranında ve net yüzde 1,73 oranında reel getiri sağladı.
- 2026 altı aylık olarak brüt yüzde eksi 0,70 oranında reel kayıp getirdi.
Mevduat faizi İTO geçinme endeksine göre;
- Yıllık brüt eksi yüzde 0,83 oranında reel kayıp getirdi.
Mevduatta eksi reel faizin bir nedeni TÜFE’nin direnmesi ve birkaç puan artmasıdır. Böyle giderse, mevduat için gelen sıcak para da gelmeyecektir. Yeniden dövize talep artacaktır.
ALTIN fiyatları 28 Ocak 2025 günü zirve yaptı. O güne kadar yıllar itibariyle tam olmasa da istikrarlı bir trend içinde arttı. Ama 28 Ocak sonrası hızlı düştü.
Son altı ayda, altın fiyatlarındaki düşüşü ve oynaklığı iktisadi konjonktürle, jeopolitik risklerle, MB’larının altın talebi ile izah etmek mümkün değildir.
Söz gelimi ABD-İran savaşında güvenli birim olduğu için altın fiyatlarının artması gerekirdi ve fakat FED faiz artıracak beklentisi ile tersine düştü. Aslında altın fiyatlarını bazı büyük bankalar ve fonlar yönlendirdi. Bu sorunu önceki 2 Temmuz 2026 yazımda detaylı olarak yazmıştım.
Döviz;
7 Temmuz itibariyle son bir yılda;
- Dolar olarak ons altın nominal fiyatı yüzde 25,05 arttı.
- Mayıs 2026 itibariyle ABD enflasyonu yüzde 4,2 oldu.
- Son bir yılda ons altın reel getiri oranı yüzde 20,01 oldu.
Türkiye’de, 2021 sonunda TL aşırı değer kaybetti ve fakat 2023 yılından beridir de değer kazanıyor. Şimdi de TL aşırı değer kazandı.
Haziran 2026 itibariyle TÜFE’ye göre
- Dolar 6 ayda yüzde eksi 7,97 ve son bir yılda yüzde 11,26 oranında reel değer kaybetti.
- Euro, 6 ayda yüzde eksi 9,49 oranında ve son bir yılda da eksi 11,38 oranında değer kaybetti.
Türkiye 1933-1938 devletçilik yıllarında, birinci beş yıllık sanayi planı dönemi hariç, ne çekmişse kur yüzünden çekmiştir. Bugünde dalgalı kur politikası çalışmadı çünkü Türkiye de aksak piyasa var, vadeli döviz işlemleri piyasası sığdır, kambiyo sistemi piyasalarla uyumlu değildir. Kaldı ki riskler daha çok artmaya başladı;
- Dış açıklar artarak devam ediyor.
- Türkiye’ye artık yabancı yatırım sermayesi gelmiyor, bu nedenle dış açıklar dış borçlanmayla finanse ediliyor.
- CDS oranları yüksektir, dış borçlanma maliyeti arttı.
- Kısa vadeli dış borç stoku arttı.
- Sıcak para ekonomiyi aşırı kırılgan yaptı.
MB sırf dövize müdahale etmek için yüksek maliyetle borçlanıyor ve dövize müdahale ediyor.
Ne var ki, doğrudan yabancı sermaye girişi durdu. Mevduat faizleri eksiye döndü. Ayrıca yukarıda söylediğim gibi riskler arttı. Bu şartlarda MB kuru daha uzun süre tutamaz. Doğrusu MB’nin kademeli kur artışına izin vermesidir. Aksi halde piyasa yaparsa yüksek devalüasyon olur.
Yayınlama 9 Temmuz 2026
Yayın Köşe Yazıları, Son Köşe Yazıları, vitrin, vitrin2, Yeni Çağ
About Post Author
