Merkez Bankası ödemeler dengesine göre, ocak-Şubat 2026, iki ayda cari açık 14 milyar 543 milyon dolar oldu. Geçen yılın aynı aylarında cari açık 9 milyar 249 milyon dolar olmuştu.
Türkiye ye gelen doğrudan yatırımlar durdu. Tersine bu sene ilk 2 ayda 113 milyon dolar net çıkış var. (Aşağıdaki tablo)
Gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımları önemlidir.
Her şeyden önce güvenli ülke imajı oluşturur. Ülke için çıpa olur.
Uzun dönemli kalıcı olduğu için, cari açığın en iyi finansman yoludur.
Aynı zamanda teknoloji getirir.
Yeni yatırım olursa, istihdam yaratır, büyümeyi pozitif etkiler.
Dikkat edilmesi ve yönetilmesi gereken hususlar; yabancı çalıştırma ve yüksek kar transferidir.
Türkiye’de bugüne kadar doğrudan yabancı yatırım sermayesi ile kısa vadeli sıcak para girişi arasında ayırım yapılmadı.
Yine, bugüne kadar teknoloji getiren doğrudan yabancı yatırım sermayesi özel olarak teşvik edilmedi.
Türkiye her zaman sıcak para arayışı içinde oldu. Günü kurtarmaya baktı. Sıcak para tuzağına düştük. Bu nedenledir ki, aşırı kırılgan bir ekonomiyiz.
Bu kırılganlığı en iyi yansıtan bir araç olarak, kredi temerrüt risk pirimi (CDS) oranlarına bakarsak, Mısır’dan sonra Dünyanın en riskli ikinci ülkesiyiz.
Dünyada Beş yıllık tahvillerde baz puan olarak CDS oranları;
- Mısır 335,
- Türkiye 285
- Güney Afrika 150,
- Brezilya 125’dir.
- Diğer yandan Savaş halindeki İsrail ‘in CDS oranı yüzde 73’tür.
Türkiye ye neden yabancı yatırım sermayesi gelmiyor?
1- Yargı sistemine içerde ve dışarda güven kaybı oluştu.
Söz gelimi ASAL Araştırma’nın Ocak 2025’te 26 ilde yaptığı ankete göre, katılımcıların;
- Yüzde 21.1’i “Türkiye’de adalet var” derken,
- Yüzde 71 “adalet yok” cevabı vermiş.
GÜNDEMAR Araştırma’nın Ekim 2025 tarihli “Türkiye’nin Gidişatı ve Yargıya Güven” araştırmasına göre her dört kişiden üçü yargının kötüye gittiğini düşünüyor.
Yargı bağımsızlığına dair endişeler risk primini yükseltiyor ve yatırım kararlarını olumsuz etkiliyor.
2- Yabancının başkanlık sistemi ile Türkiye demokrasisine bakışı değişti. Türkiye Dünya’da otokratik ülke statüsündedir. (V-Dem Democracy Report 2026 -BTI 2024 Türkiye Country Report)
Aslında otokrasi damgası yiyen ülkelere yabancı yatırım sermayesi girmiyor, girse de azalıyor. Söz gelimi AB ülkesi olmasına rağmen, Macaristan’a da yıllık yabancı sermaye girişi UNCTAD verisine göre hızla azalıyordu.
- 2022’de 9.695 milyar dolar,
- 2023’te 6.718 milyar dolar,
- 2024’te ise 5.737 milyar dolar oldu.
Bundan sonra Macaristan’a doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişi artacaktır.
3- Türkiye’ye giren -çıkan sermaye belli değil.
Bu sene ilk 2 ayda cari açığın yarısı kadar milyar 607 milyon dolar nereden çıktığı belli olmayan sermaye çıkışı var.
Net hata ve noksan kalemi birkaç milyar dolar olabilir. Ama cari açığın yarısı kadar olursa ülkenin döviz giriş ve çıkışlarını kontrol edemediği imajı oluşur.
Sonuç olarak; sıcak para giren ekonomide kırılganlık artar ve ciddi yabancı yatırım sermayesi girmez. Bundan sonra sıcak parayı kontrol edemeyiz. Çünkü sıcak paraya mecburuz.
Yayınlama 15 Nisan 2026
Yayın Köşe Yazıları, Son Köşe Yazıları, vitrin, vitrin2, Yeni Çağ
About Post Author
