Tarım ve Orman Bakanı’nın kivi hesabı cezbedici ancak üretici aynı şeyi söylemiyor. “ Kivi üreticisi aylık 6 asgari ücret kazanıyor”
Cumhuriyet Halk Partisi(CHP)Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in soru önergesini yanıtlayan Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, ülkemizde 10 dekar büyüklüğündeki bir kivi işletmecisinin yıllık 167 bin 500 TL, aylık ise 13 bin 958 TL net kazanç elde ettiğini, bu değerin ise net asgari ücretin 6 katına denk geldiğini iddia etti.
Tarım Bakanı Pakdemirli’nin ‘kivi hesabını’ değerlendiren önerge sahibi Gürer ise “Ülkemizde 23 ilde kivi üretimi yapılıyor. Acaba sayın Bakan, ayda net 6 asgari ücret tutarında gelir elde edilme hesabını diğer ürünleri üreten üreticiler içinde yapıyor mu?” diye sordu.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, soru önergesini yanıtlayan, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin, “Gençlerimize ve kadınlarımıza az bir yatırımla ekonomik verim süresi 30 yıl olan kivi yetiştiriciliğine yatırım yapmalarını tavsiye ediyorum. Çünkü 10 dekarlık bir alana yapacağınız ufak bir yatırımla 30 yıl boyunca asgari ücretin aylık 6 katına kadar gelir elde edebilirsiniz” şeklindeki açıklamasını hatırlattı.
Gürer, Tarım Bakanı Pakdemirli tarafından yanıtlanmasını istediği önergesinde, “Pakdemirli’nin yaptığı açıklama doğrultusunda son 2 yıl içerisinde asgari ücretin aylık 6 katına kadar gelir elde eden kivi üreticisi sayısı kaçtır?” şeklinde soru yöneltti.
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in önergesine yanıt veren Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, ülkemizde 30 bin 666 dekar alanda kivi üretimi yapıldığına dikkat çekerek, “Türkiye genelinde kivi üreticisinin ortalama net geliri 2019 yılında 5.938,22 TL/da olmuştur” dedi.
Bakan Pakdemirli, “Son yıllarda yeni kurulan modern kapama kivi bahçelerinde, 10 dekar büyüklüğündeki bir kivi işletmesi 6. yıldan itibaren ortalama 167.500 TL yıllık net kazanç elde edebilmektedir. Bu durumda aylık net kazanç ise 13.958 TL olup, bu değer aylık net asgari ücretin 6 katına karşılık gelmektedir” açıklamasında bulundu.
Önerge sahibi CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer ise ülkemizde genel olarak 23 ilde binlerce çiftçinin kivi üretimi yaptığına dikkat çekerek, “10 dekar bir işletmede masraflar çıktıktan sonra, bir üreticinin eline asgari ücretin 6 katı kadar net kar kalıyorsa, sayın Bakandan ricamız, bu kadar gelir elde edebilen kaç üretici olduğunu açıklamasıdır” ifadelerini kullandı.
ÜRETİCİ BAKAN GİBİ DÜŞÜNMÜYOR
Ömer Fethi Gürer: “Ülkemizde üreticilerin ürünlerini maliyetine bile satamaz duruma geldiği bir dönemde kivi üreticisinin aylık 6 asgari ücret tutarından gelir elde etmesinden bizlerde mutluluk duyarız. Ancak bu her bölgede tüm üreticilerin bu kadar kazandığı anlamına gelmiyor. Rize Fındıklı Ziraat Odası ile görüştüm. Bölgede kivi üretiminden elde edilen kazancın, Bakan’ın söylediği tutarlarda bir gelir şeklinde üreticiye yansımadığını ifade ettiler. Öyle görülüyor ki, Bakan’ın kivi hesabında bir hata var. Rize ilinde kivi üreticilerine Tarım Kredi Kooperatifi tarafından, 90 gram üzerinde olan ürüne kilogramı 4,5 TL, 70-90 gram aralığında olan ürüne kilogramı 3 TL, 50-70 gram aralığında olan ürün için ise kilogramı 1 TL alım fiyatı vermiş. Bunun neticesinde Ziraat Odaları devreye girerek bazı güçlü firmaların bölgeye gelmesini sağlamış ve kilogram fiyatı 5,5 TL’ye çıkarak, üreticinin zarar etmemesi sağlanmıştır. Üreticinin 5,5 TL’ye satmakta zorlandığı kivi, farklı illerde rafta 12 TL’ye satılmakta ve üretici üründen sınırlı miktarda gelir elde etmektedir. Son üç yıldır, Fındıklı Ziraat Odası güçlü firmaları bölgeye getirerek, üreticinin ürününün satın alımına yardımcı olmakta ve elde ettiği komisyonun tamamını, 90 gram üzeri üretimde prim olarak üreticiye ödemektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı kivi için herhangi bir destek de vermemektedir. Bakan 21 ilde kivi üreticisinin varlığını dikkate alıp değerlendirme yapmalıdır. Rize’deki kivi üreticisi, gübrenin yanı sıra iki budama yapıyor. İşçilik gideri var. Bahçe kurulumu da bir hayli masraflı. Günümüz şartlarında Karadeniz bölgesindeki kivi üreticilerinin sorunları var. Kivi üreticisi kazanıyor demek yerine 90 gram üzerinde ürün üretimini destekleyecek teşvikler verilmelidir” diye konuştu.
KİVİ BAHÇESİNİN MALİYETİ YÜKSEK
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, kivi ürününün farklı bölgelerde ve üretim alanın durumuna göre maliyetinin değiştiğinin üreticiler tarafından ifade edildiğini belirtti. Gürer, ”1 dekar kivi tarlasının kurulumu bugünkü şartlarda 20.000 TL’ye mal oluyor. Bu tarla 5’inci yıl ürün vermeye başlıyor. 8. Yıl ekonomik olarak tam anlamıyla ürün veriyor. Tarlanın ömrü ise 25 yıl. 1 dekar alanın üretim maliyeti 6800 TL ve ortalama 2 ton ürün alınıyor. Yani tamamı 90 gr üzeri ürün de olsa 9000 TL yapıyor, giderleri çıkarırsak 2200 TL kalıyor. Tarım Kredi Kooperatifi, Rize’de 4.50 TL’den 90 gr ve üzeri kiviyi çiftçimizden satın alıp ayrıca %2 de stopaj kesiyor. Bir ay sonra ödeme yapması, çiftçinin firmalara daha çok yönelmesine neden oluyor” diye konuştu.
Gürer: “IPARD dışı bırakılan Niğde’nin suçu ne?”
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in önergesini yanıtlayan Bakan Pakdemirli, IPARD kapsamındaki illerde soğuk hava depolarının yapımı için hibe desteği sağlandığını açıkladı…
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in soru önergesine yanıt veren Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, 2018 yılından bu yana IPARD kapsamında 100 soğuk hava deposu projesine hibe desteği sağlandığını açıkladı.
Önerge sahibi Ömer Fethi Gürer ise 42 ilde uygulanan, ancak aralarında Niğde’nin de bulunduğu IPARD kapsamında olmayan çok sayıda tarım kentinde bu durumun soğuk hava depoları yapımı açısından üreticiler için ciddi bir dezavantaj oluşturduğunu belirtti.
NİTELİKSİZ SOĞUK HAVA DEPOLARI
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ülkemizde yapılan soğuk hava depolarını, bunların arasında yer alan ve niteliksiz olduğu belirlen yatırımları soru önergesiyle TBMM gündemine taşıdı.
Gürer, önergesinde, “Türkiye’de 2018 yılından itibaren kaç adet soğuk hava deposu kurulmuştur? Bu depoların kurulması aşamasında Bakanlığınız tarafından ürün bazında kriterler uygulanmış mıdır?
Çevresel faktörler değerlendirilmeden, nitelikli ve özel bir depolama sistemi oluşturulmadan kurulan kaç depo kullanım dışıdır?
Hasat sonrası kayıpların önlenmesi adına kötü depolamanın denetlenmesi ve faydalı kullanımı konusunda yapılan bir çalışma var mıdır?” şeklinde sorular yöneltti.
333 SOĞUK HAVA DEPOSU SÖZLEŞMESİ
CHP Milletvekili Gürer’in önergesini yanıtlayan Bakan Bekir Pakdemirli, IPARD Programı kapsamında Meyve ve Sebzelerin İşlenmesi ve Pazarlanması başlığı altında soğuk hava depolarının desteklendiğini belirterek, “2018 yılından bugüne kadar, toplam hibe tutarı 333 Milyon TL, yatırım tutarı 870 Milyon TL olan 209 soğuk hava depo su projesi ile sözleşme imzalanmıştır. İşlemleri tamamlanan 100 projeye 129 Milyon TL hibe desteği ödenmiştir” dedi.
791 SOĞUK HAVA DEPOSUNA İŞLETME KAYIT BELGESİ
Bakan Pakdemirli, söz konusu depolarla ilgili olarak Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği’nde yer alan hususlar çerçevesinde kayıt veya onay işlemleri yapıldığına da dikkat çekerek, “2018 yılından beri 791 adet soğuk depoya “İşletme Kayıt Belgesi”, 19 adet sıcaklık kontrollü müstakil soğuk depoya “İşletme Onay Belgesi” düzenlendiğini bildirdi.
Bakan Pakdemirli, “Gıda maddelerinin depolanması amacıyla kullanılan tesisler gıda üretim yeri olarak değerlendirilmektedir ve gıda üretimi yapan işletmeler, toplu tüketim işletmeleri, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler gibi depolarda Bakanlığımızdan işletme kayıt belgesi almak zorundadır. İşletme kayıt belgesi alarak kayıt işlemleri tamamlanan depolar tüm gıda işletmeleri gibi Gıda Hijyeni Yönetmeliği’nde belirlenmiş kriterler bakımından riske dayalı denetim sıklığına göre denetlenmektedirler” ifadelerini kullandı.
IPARD KAPSAMINDA OLMAYAN TARIM KENTLERİNİN SUÇU NE?
Önerge sahibi CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer ise, IPARD kapsamında hibe desteği sağlanan soğuk hava depolarının, IPARD kapsamında olmayan illerde sağlanmadığını belirterek, bu durumun aralarında Niğde’nin de bulunduğu çok sayıda tarım kentinde ciddi mağduriyete neden olduğunu ifade etti.
AB Hibe Destek Programı olan IPARD’tan 42 ilin faydalandığını ancak aralarında Niğde’nin de bulunduğu çok sayıda tarım kentinin bu programın avantajlarından yararlanamadığına dikkat çeken Ömer Fethi Gürer, “ IPARD desteklerine en çok ihtiyaç duyan illerden biri de Niğde’dir. Ancak yıllardır gündeme getirilmesine rağmen ne yazık ki Niğde ile IPARD kapsamına alınmamıştır” diye konuştu.

