Prof.Dr. Cevdet Bozkuş
ÖZET
Yenilenebilir enerji kaynakları içinde biyokütle önemli bir yeri vardır. Biyokütle, her yerde yetiştirilebilen hammaddesi ile, sosyo-ekonomik gelişme sağlayan, çevre dostu, elektrik üretilebilen, taşıtlar için yakıt elde edilebilen stratejik bir enerji kaynağıdır.
Dünyada Biyogaz tesislerinin hammaddesi çoğunlukla enerji bitkileri ve hayvan gübresidir. Yani Kars biyoenerji hammaddesi bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. O halde hem ekonomisi, hem de biyoenerji sistemleri bakımından Kars için tarım ve hayvancılık daha da önemli hale gelmiştir. Ancak ülkemizde olduğu gibi Kars da tarımın ve hayvancılığın sorunları vardır. Bu sorunlar giderilmesi ile sektörün gelişmesi, arkasından bu sektöre dayalı biyoenerji ve sanayi tesisleri kurulması ile Kars ekonomik olarak kalkınacak, göç duracak, işsizlik azalacak ve Kars önemli bir tarım ve hayvancılık merkezi olacaktır.
Nüfusu 289.786(merkez nüfus 114.694), Yüzölçümü 10.127.000 dekar olan Kars nüfusunun 175 092 si(%60,4) ilçe ve köylerde oturmaktadır (1). Her yıl göç veren bir ilimizdir. Köylerin tamamı, ilçelerin ise çoğunluğu tarım ve hayvancılıkla geçinmektedir. Hatta il merkezinde oturanların bir kısmı dahi hayvancılık yapmaktadır. O halde Kars nüfusunun %70 den fazlası tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Daha doğrusu Karsın ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
Kars yüzölçümünün yaklaşık 1/3 ü(3 752 250 da) tarıma uygundur(TÜİK 2016). Ancak ekilen arazi bu tarım alanının 1/3 den daha azdır(1 063 354,4 da). Bu arazide ise büyük oranda sadece arpa, buğday ekilmektedir. O halde Kars da tarım alanı tam değerlendirilmediği gibi arpa, buğday dışında gerekli yem bitkisine karşı ilgi olmadığı görülmektedir. Bu kadar geniş tarım alanı olan ilde yem bitkisi sıkıntısı çekilmesinin en önemli sebebi çiftçinin tarlasında arpa, buğday dışında ne tür yem bitkisi yetiştirmesi gerektiğini bilmemesidir.
Kars’ta tarımın sorunları çözülmesi halinde, ekim alanları genişleyecek, tarım ürünleri artacak, yem sorunu kalkacak, hayvancılığa ilgi artacak, işsizlik azalacak, Kars kalkınacak ve ülke ekonomisine en önemli katkı sağlayacaktır. Belkide Ülkenin hayvan ihtiyacını karşılama noktasına erişecektir.
Anahtar kelimeler: Biyogaz, Enerji, Kars
THE IMPORTANCE OF BIOGAS SYSTEMS FOR KARS
ABSTRACT
Biomass has a highly significance in terms of renewable energy sources. Biomass is a strategic energy source by which has been obtained from fuel for cars that produce electricity and be environmentally friendly, and also develops socioeconomically with whose raw material is produced in everywhere.
The raw material of biogas facilities is mainly energy plants and animal manures. In other words, Kars has a very significant potential for bioenergy stocks. Both agriculture and husbandry have become even more important for Kars in terms of both its economy and also its bioenergy systems. However, Kars has some problems about agriculture and husbandry like in other cities of Turkey. Kars would have economic growth and stop immigration thanks to developing the sector by the solutions of problems and building bioenergy and industry facilities. Moreover, unemployment would lessen, and so Kars would be an important center for agriculture and husbandry thanks to them.
60 percentage (175.092 people) of Kars’s population has located in sub-provinces and villages, whose population is 289.786 (city center population is 114.696) and its area is 10.127.000 decar. It emigrate every year. All villages and the majority of sub-provinces get by agriculture and husbandry. Moreover, some people locating in the city center get by even husbandry. More than of 70% percentage of Kars has lived with agriculture and husbandry. In other words, Kars’s economy is based on agriculture and husbandry.
1/3 area of Kars (3.752.250) is available for agriculture (1). The cultivated area is less than 1/3 of agricultural area (1.063.354,4). Wheat and barley are cultivated generally. Therefore, it is pointed out that the forage plant except for wheat and barley has not drawn attention, as Kars has not put the agricultural area to good use. Despite of wide agricultural area, the most important reason of forage plant problems is that the farmers do not know how to grow other plants except for wheat and barley.
If the agricultural problems of Kars are solved, Kars could have many advantages e.g. increasing agricultural materials, enlarging cultivation areas, solving forage plants, gaining attention of husbandry, reducing unemployment, developing Kars and also contributing to economy of the country. Moreover, it may be met the country’s potential for husbandry needs.
Key Words: Biyogas, Energy, Kars.
GİRİŞ
Dünyada nüfus artmakta ve teknoloji hızla gelişmektedir. Gelişen sanayi ve endüstrinin her yıl enerji ihtiyacı artarak devam etmektedir. Bugün büyük oranda bu enerji ihtiyacı fosil yakıtlardan karşılanmaktadır. Fosil yakıtlar tükenecek olan enerji kaynakları olması nedeniyle şimdiden alternatif enerji kaynaklarına yönelmek gerektiği açık bir şekilde görülmektedir. Ayrıca fosil yakıtlar doğa ve çevrede yarattığı kirlilik yanı sıra açığa çıkan sera gazı emisyonları hava sıcaklığını yükseltmektedir. Bunun sonucunda buzulların erimesi, sıcak su akıntılarının yön değiştirmesi, yağış rejimlerinin bozulması ve iklim değişiklikleri gibi doğal afetlere sebebiyet vermektedir. Bu nedenle gelişmiş dünya ülkeleri hem bu olumsuzluklara karşı hem de fosil yakıt dışa bağımlığından kurtulmak için hızla yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmişlerdir. Hatta Almanya gibi bazı ülkeler 2050-60 yıllarında tüm enerji ihtiyaçlarını yenilenebilir enerji kaynaklardan karşılayacakları hedefini koymuşlardır. Ülkemiz 2017 yılında elektrik üretiminin, %37 ‘si doğal gaz, %33’ü kömür, %20’si su, %6’sı rüzgâr, %2’si jeotermal ve %2’si diğer kaynaklardan elde edilmiştir(2). Ülkemizin enerji ihtiyacının %60 ı fosil yakıtlardan karşılanmaktadır. Bunlar büyük oranda ithal edildiği için ülke ekonomisine büyük bir yük oluşturmaktadır. O halde hızla yenilebilir enerji kaynaklarına yönelmeliyiz.
Ülkemiz Akdeniz iklim kuşağında farklı coğrafi bölgeleri ile yenilenebilir enerji kaynakları bakımından çoğu Avrupa ülkesinden daha zengindir. Halen boşa akan akarsuları yanı sıra güneşi, rüzgarı, jeotermali, biyokütle kaynakları ile dünyada ender ülkelerden biriyiz. Bir gün bu kaynaklardan tüm enerji ihtiyacımızı karşılamamız hayal değildir. Bunu başarmamız halinde enerjide dışa bağımlılıktan ve borçlu ülke olmaktan kurtulmuş olacağız.
Kars bunun neresinde diye baktığımızda, bir tarım ve hayvancılık ili olan Kars biyokütle enerji için ideal bir yer olduğunu görürüz. Çünkü boş yatan tarlalarında yeni bir tarım anlayışı ile arpa, buğday yerine daha verimli olan enerji bitkileri yetiştirilecektir. Bu bitkiler bir taraftan kurulacak biyogaz tesislerinde hammadde olarak kullanılacak, diğer taraftan çok ihtiyaç duyulan yem sorunu çözülmüş olacaktır. Tarım, hayvancılık bu tesislerle gelişecek, Kars bugün bulunduğu bu durumdan hızla uzaklaşarak ülke ekonomisine katkı sağlayan bir il durumuna gelecektir.
About Post Author
