200 liralık banknot ilk çıktığı Ocak 2009 başında, 94,18 dolar idi. Dolarda en büyük banknot olan 100 dolara yakın idi. Şimdi ise 200 TL’lik banknot, 3,75 dolar ediyor. En büyük banknot para şimdi bozuk para statüsüne geriledi.
Merkez Bankası enflasyon hesaplayıcısına girerseniz, 2009 Ocak ayındaki 200 TL’nin bu günkü (Haziran 2026) karşılığını 5143,48 TL bulursunuz.
2009 ocak ayında en büyük banknot olan 200 liranın yerine bugün en büyük banknotun da beş bin lira olması gerekir.
Öte yandan TÜFE’ye göre bugünkü 200 liranın 2009 Ocak ayındaki karşılığı 7 lira 78 kuruştur.
Kayıt dışı işlem yapılmasın diye, beş bin ve 1000 liralık banknotlar basılmıyor. Bu durum aynı zamanda devlet tarafından tüm vatandaşların potansiyel kayıt dışı yapabileceği imajı oluşturdu. Gerçekte ise kayıt dışılıkla mücadele banknotu küçültmekle değil, denetimi ve kurumsal kapasiteyi büyütmekle yapılır.
Banka hesabı ve kredi kartı olmayanlar, yanlarında nakit para taşımak zorundadırlar. Nasıl taşıyacaklar?
Kart ve dijital ödeme kullanamayan veya kullanmak istemeyen;
- Yaşlılar,
- Kırsal bölgelerde yaşayanlar,
- Banka hesabı olmayanlar,
- Küçük esnaf ve pazar alışverişi yapanlar,
- İnternet, elektrik veya ödeme sistemi kesintisi yaşayanlar
daha ağır bir yükle karşılaşıyor.
2009 başındaki 200 lira yerine bugün 25 adet 200 liralık, 1 adet 100 liralık 2 adet 20 liralık olmak üzere 29 adet banknot ve ayrıca 3 adet bozuk para taşıması lazımdır. Cebe sığmaz.
17,5 yılda 200 liralık banknotun yüzde 96’sı eridi.
Bugün toplam nakit değerinin yüzde 96,8’i 100 ve 200 TL’lik banknotlardan oluşuyor.
Para taşımak vatandaşa eziyet yanında paraya olan güveni düşürdü. Satın alma gücü olarak en büyük banknot pula döndü. Vatandaş yanında;
- Bankaların nakit işlem maliyeti arttı.
- Bankaların nakit taşıma ve nakit işlem yapma maliyeti arttı.
- ATM’lerin fiziksel kapasiteleri artık yetersiz kalıyor.
Herkes TL yerine döviz taşıyor..
Yüksek tutarlı nakit taşımak isteyen kişi için dolar veya avro banknotları daha az yer kaplar. TL banknotlarının kullanışsız hâle gelmesi, tek başına temel neden olmasa da, fiziki tasarrufta ve bazı işlemlerde döviz banknotlarına yönelişi kolaylaştırdı. Bu da TL’nin ödeme ve değer saklama işlevini marjinal olarak zayıflattı.
MB’nin 5000 liralık, 1000 liralık ve 500 liralık banknot çıkarması gerekir.
Özetle, düşük küpürlü banknot hem tüm vatandaşlara hem de bankalara maliyet getirdi ve ayrıca para sisteminin tamamının bozuk paraya dönüşmesine neden oldu.
Yayınlama 29 Temmuz 2026
Yayın Köşe Yazıları, Son Köşe Yazıları, vitrin, vitrin2, Yeni Çağ
About Post Author
