Mutlak Butlanın Halka Maliyeti

Ekrem İmamoğlu 19 Mart 2025’te tutuklandı. Sonrasında birçok İBB çalışanı, birçok CHP’li belediye başkanı ve çalışanı tutuklandı ve tutuklamalara devam ediliyor.

CHP’den seçilmiş olup da aleni sorunları olanlar da tehditle parti değiştirdi.

İstanbul’a kayyum atandı. Mutlak butlan kararı ile partiye Kılıçdaroğlu bir nevi kayyum olarak atandı.

Bunların Türkiye’ye siyasi ve ekonomik maliyeti yüksek oldu.

Siyasi Maliyetleri:

1- Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve İnsan Hakları İzleme Örgütü, İmamoğlu’nun gözaltına alınmasını halkın iradesine aykırı olarak nitelendirerek şiddetle kınadı.

2- Dış basın özet yorumu

Küresel düzeyde etkisi olan medya “CHP’nin 2024 yerel seçim başarısından sonra yargı yoluyla zayıflatılması, Erdoğan’ın en güçlü rakiplerinin oyun dışına itilmesi” diye yorumlandı. Bu yolla Türkiye’de otokratikleşmenin arttığı vurgulandı.

3- Türkiye için ABD modeline destek

ABD elçisi Tom Barrack “Osmanlı İmparatorluğu’ndaki “millet sistemi”nin ve tek adam odaklı yönetimlerin Türkiye ve Orta Doğu için en uygun modeller olduğunu savunuyor.”

  • TÜBİTAK’ın tanımıyla Osmanlı millet sistemi modern eşit yurttaşlık değil, ağırlıkla gayrimüslim dinî cemaatlerin statüsünü düzenleyen idarî-hukukî bir yapıydı.
  • Tek adam odaklı yönetimiyle ise Barrack; Orta Doğu’da işe yarayan yapıların güçlü liderlik rejimler, iyicil monarşiler veya monarşik cumhuriyet türü yapılar olduğunu söylüyor.

Barrack’ın dedikleri ABD Ortadoğu projesinin bir parçasıdır. Erdoğan’ın sık sık Osmanlıya vurgu yapması ve anayasa değişikliği hedefleri ile de bağdaşıyor.

Kılıçdaroğlu’nun, “Osmanlı coğrafyasında da Türkiye olmalı” sözü, iç yönetim modeli değil; ama Osmanlı sözü bile Barrack modeli için bir göndermedir.

Ekonomik maliyetleri:

1- MB rezerv kaybetti

Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması nedeniyle sıcak para çıktı. TL değer kaybetmeye başladı. MB bu nedenle döviz borçlandı, döviz sattı ve döviz rezervleri azaldı.  Dahası sıcak para hareketleri kırılganlığı artırdı.

2- Cari açık arttı

Tutuklamaların başlamasından bugüne cari açık artmaya devam ediyor. 2025 Mart ile 2026 Nisan yıllık verilere göre cari açık iki katına çıktı. Bunda elbette TL‘nin değer kazanması da etkili oldu. Ama yanında tepki olarak dış talebin düşmesi de var. Söz gelimi Türkiye’nin Avrupa Birliğine ihracatı 2025 Ocak-Mart, 28 milyar 270 milyon dolar iken 2026 aynı döneminde 27 milyar 994 milyona geriledi.

Son aylarda Türkiye’ye gayrimenkul için gelen yabancı yatırım sermayesi azaldı, çıkan gayrimenkul dışı gelen yabancı yatırım sermayesi, gelen sermayeyi geçti.

3- Enflasyon

Enflasyon trendi Mayıs 2024 sonrası inmeye başladı. Ancak 2026 Ocak ayı sonrası düşük oranda da olsa artmaya başladı. 2026 TÜFE tahminleri de yüzde 29 -yüzde 30 seviyene yükseldi.

MB politikalarının doğru olmasına rağmen enflasyonun direnmesinin temel nedeni, CHP‘ye yapılanlar ve bu nedenle sisteme olan güven sorununun artmasıdır. (Aşağıdaki Grafik)

4- Dış borçlanma maliyeti ve riski arttı

Ekrem İmamoğlu tutuklanmadan önce, 1 Mart 2025 günü Türkiye’nin beş yıllık tahvillerinin sigorta risk primi 254 baz puan iken tutuklandığı hafta sonunda 1 Nisan 2025 tarihinde 338 baz puana yükseldi.

2025 ilk çeyrekte Türkiye’nin toplam dış borcu 465,1 milyar dolar iken, 2026 ilk çeyrek 518,5 milyar dolara yükseldi.

Sonuç olarak bazı sorulara cevap aramak zorundayız…

  • AKP ve MHP 17 aydır devam eden CHP’yi parçalama hedeflerinin ekonomik, sosyal ve siyasi maliyetlerini göremiyor mu?  Bu işin kamuoyundaki tepkisini ve puan kaybettiklerini ölçemiyor mu?
  • Kemal Kılıçdaroğlu ölünceye kadar “butlancı” mı olacak? Yarın halkın içine nasıl çıkacak?
  • Kemal Kılıçdaroğlu yanındaki eğitimsiz olanlar önceliğe kendilerini koydukları için bu maliyetleri göremeyebilirler. Ama devlet idare etmiş eğitimli ve uzman kişiler halkın tepkisini neden dikkate almazlar da Kılıçdaroğlu’nun yanında dururlar?
  • Kılıçdaroğlu meseleyi halkın iradesini değil, devletin bekasını bahane ederek meseleyi bu eksende kuruyor. Laikliğin yeniden tarif edilmesi ve Osmanlı vurgusu üzerinden de siyasi iktidarla aynı çizgiyi paylaşıyor. Demokrasi ve hukuk olmadan halkın devleti nasıl olur?
  • Kemal Kılıçdaroğlu proje iddialarına neden kayıtsız kalıyor ve cevap vermiyor?

Yayınlama 16 Haziran 2026

Yayın Köşe YazılarıSon Köşe Yazılarıvitrinvitrin2Yeni Çağ

About Post Author

About Post Author