Kasım ayında, geçen yılın aynı ayına göre konut satışları düştü.
- Bu sene ocak Kasım arasında geçen 11 ayda konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,3 oranında arttı ve fakat kasım ayı aylık konut satışları yüzde 7,8 oranında geriledi.
- İpotekli krediler de kasım ayında yüzde eksi 1,4 oranında düştü.
- Yabancıya konut satışı Kasım ayında eksi 9,7 oranında düştü.
Kasım ayında konut satışları ve kredili konut satışlarının düşmesinin bir nedeni, bankalar kredi faizlerini enflasyonda ve MB gösterge faizleri ile aynı oranda düşürmemiş olmalarıdır. Kredi faizlerinde reel faiz oranı yüksek kaldı.
Alıcılar MB Aralık faiz kararını bekledi.
Kasım genelde sıfır arabalar kampanya dönemleridir. Sıfır araçlarda yıl sonu kampanyası, ikinci elden araç satışını olumsuz etkiledi.
Konut fiyat balonu sönmeye başladı
2020 öncesinde konut fiyatları genel olarak enflasyon seviyesinde seyrederdi. 2020 yılı dahil 4 yıl 2023 sonuna kadar konut fiyatları enflasyonun (İTO geçinme endeksi olarak) çok üstünde arttı. Bu artışın nedenlerini kısaca hatırlatırsak
Pandemi ,2022’de TL’ den kaçış,2023 seçimleri nedeni ile kara para aklama, siyasi ve bürokratik rantlar, yabancıya konut satışları, konut fiyatlarını artırdı.
Genel olarak, 2018 kur şoku ve 2021 faiz nas ile gelen TL krizi ile Demokrasi ve hukukta erozyon hükümete olan güveni düşürdü. Gayrimenkul güvenli yatırım olarak görüldü.
2024 ve 2025 yılları, son iki yıldır konut fiyat artışı enflasyonun altında seyrediyor.
- 2024’te, İTO yıllık geçinme endeksi 55,27 oldu. Konut fiyatlarında artış daha az yüzde 29,41 oldu.
- 2025 Kasım ayında İTO yıllık geçinme endeksindeki artış yüzde 38,28 oldu, Konut fiyatlarındaki artış daha düşük yüzde 31,40 oldu. (Aşağıdaki grafik)
Bundan sonra ne olur?
Siyasi, ekonomik ve sosyal sorunlar daha da tırmanırsa, konut fiyatlarında balon sönmez. Zira yine en güvenli yatırım aracı olarak görülür.
Tüm anketlerden Türkiye de demokraside ve yargı bağımsızlığında güven sorunu olduğu görülüyor. Eğer demokratikleşme ve yargıya güven yeniden oluşursa, konut fiyatları düşer.
Devlet olarak, TOKİ’yi ortadan kaldırıp devletin doğrudan ve belediyelerin de işletmeler yoluyla değil doğrudan kendilerinin sosyal konut yapmaları gerekir.
Devletin, Milli Emlak, Belediyeler, arsa satışından vazgeçip, bu arsaları sosyal konut inşaatına tahsis etmeleri gerekir.
Hatta en akıllı iş, devletin düşük gelirlileri teşvik edip, sosyal yapı kooperatif kurdurup bu arsaları onlara sosyal konut için bedava tahsis etmeleridir. Sosyal devlet anlayışı bunu gerektirir.
Bunlar yapılmayacak işler değil, ama her şeyden önce halkın bunları siyasi süreç içinde talep etmeleri gerekir.
Yayınlama 17 Aralık 2025
Yayın Köşe Yazıları, Son Köşe Yazıları, vitrin, vitrin2, Yeni Çağ
About Post Author
